به گزارش خبرنگار اف نیوز، بر اساس دادههای انتشار یافته سازمان هواشناسی وضعیت دمایی سرزمین از ابتدای سالآبی جاری (یکم اف نیوز) تا پایان روز ۳ شهریور ۱۴۰۵، در استان خوزستان با ثبت دمای ۵۰ درجه سانتیگراد در ایستگاه اهواز، گرمترین نقطه سرزمین بوده است. در مقابل، استان کرمان با ثبت دمای ۸ درجه سانتیگراد در ایستگاه لالهزار، سردترین دمای سرزمین برآورد شده است.
در بخش مقایسهای دادههای دمایی، اطلاعات میانگین دمای سرزمین بیانگر آن است که میانگین دمای سرزمین در مقایسه با بازه هفت روز پیشین ۳۱.۲ درجه سانتیگراد بوده که در قیاس با مقدار بلندمدت این دوره یعنی ۲۸.۲ درجه سانتیگراد، افزایش ۲ درجهای را نشان میدهد.
بررسی میانگین دما از ابتدای ماه جاری نیز نشان میدهد که مقدار ثبتشده ۲۹.۷ درجه سانتیگراد بوده که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۸ درجه سانتیگراد، افزایش ۱.۷ درجهای را تجربه کرده است. این وضعیت در قیاس با میانگین دمای فصل جاری با ثبت عدد ۳۰.۴ درجه سانتیگراد در مقایسه با میانگین بلندمدت فصلی ۲۹.۲ درجه سانتیگراد، افزایشی معادل ۱.۲ درجه را نشان میدهد.
در عین حال، بهطور میانگین دمای سرزمین از آغاز سال زراعی تا پایان روز ۳ شهریورماه، ۱۸.۷ درجه سانتیگراد ثبت شده که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۱۷.۶ درجه سانتیگراد، افزایشی ۱.۲ درجهای را نشان میدهد. این موضوع بیانگر آن است که با وجود نوسانات کوتاهمدت و کاهشهای خفیف دما در مقاطع ماهانه و فصلی، روند کلی دما در مقیاس سال آبی همچنان بالاتر از حد نرمال بلندمدت قرار دارد.
افزایش ۰.۵ درصدی بارشهای سالآبی جاری نسبت به بلندمدت
بررسی نقشههای بارش سرزمین از ابتدای سال آبی تا ۳ شهریورماه ۱۴۰۵ نشان میدهد وضعیت بارش در مناطق مختلف سرزمین از پراکنش متفاوتی برخوردار بوده و میزان تأمین آب سرزمین تا این تاریخ به ۹۸.۷۸ درصد رسیده است؛ نیز بر اساس نقشه بارش تجمعی سرزمین از ابتدای سال آبی تهماکنون، توزیع بارشها در استانها و ارتفاعات مختلف یکسان نبوده و بیشترین میزان بارندگی در استانهای شمالی، شمالغربی، غربی و برخی مناطق کوهستانی سرزمین به ثبت رسیده است.
مطابق آخرین گزارشهای سازمان هواشناسی، بیشترین بارشها در استان گلستان، مازندران، گیلان، نقاطی از استانهای البرز و قزوین، نیز استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، لرستان، ایلام، بخشهایی از چهارمحال و بختیاری، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و برخی نواحی کوهستانی استانهای مرکزی و در نقاطی از خراسان رضوی، متمرکز بوده است.
بر اساس این دادهها، استانهای شمالی، شمالغربی، غربی و جنوبغربی سرزمین، بخشهایی از رشتهکوههای البرز و زاگرس و نواحی جنوبی حاشیه خلیج فارس بیشترین میزان بارش را تجربه کردهاند. این در حالی است که برخی مناطق مرکزی و شرقی سرزمین که در محدودههای زرد و نارنجی نقشه قرار دارند، تنها بارشهای کم تا متوسط را ثبت کردهاند.
بررسی روند بارشها در هفت روز پیشین نیز نشان میدهد میانگین بارش سرزمین به ۰.۴ میلیمتر رسیده که در مقایسه با میانگین بلندمدت این بازه زمانی، کاهش ۳۳.۶ درصدی را نشان میدهد. نیز از ابتدای ماه جاری تهماکنون، مجموع بارشهای ثبتشده ۰.۱ میلیمتر بوده که نسبت به دوره بلندمدت مشابه، ۷۶ درصد کاهش یافته است.
بررسی آمار بارش از ابتدای فصل جاری نیز حاکی از آن است که تهماکنون ۴.۱ میلیمتر بارش در سرزمین ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت فصل، کاهش ۴۳.۳ درصدی داشته است. نیز از ابتدای سال آبی جاری تهماکنون، مجموع بارشهای سرزمین به ۲۳۰.۹ میلیمتر رسیده است. این در حالی است که میانگین بلندمدت این دوره ۲۲۸.۹ میلیمتر بوده و بر این اساس، میزان بارش نسبت به بلندمدت ۰.۵ درصد افزایش را نشان میدهد.
پاییز امسال پربارش میشود؟
نیز احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، در مورد تأثیرات پدیده النینو و پیشبینی وضعیت بارشها در فصل پاییز امسال میگوید که نگرانیها در مورد تأثیر شدید پدیده النینو در سرزمین وجود دارد.
وی اضافه کرد: در دوره آماری ۶۰ سال اخیر، چنین روند تغییر دمایی را نداشتهایم و بارندگیهای ناشی از تأثیرگذاری النینو، بهخصوص در نیمه دوم پاییز، فراتر از نرمال خواهد بود. با توجه به این شرایط، احتمال وقوع سیلابهای گسترده در غرب و جنوب غرب سرزمین، بهخصوص در استانهای کرمانشاه، ایلام و خوزستان وجود دارد.
وظیفه با اشاره به افزایش قابل توجه دمای آبهای اقیانوس آرام بیان کرد: تغییرات دمایی گسترده در بخشهای میانی و شرقی اقیانوس آرام میتواند الگوهای جوی در مناطق مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد. اگر افزایش دمای اقیانوس نسبت به شرایط نرمال به دو درجه سانتیگراد یا بیشتر برسد، این وضعیت اصطلاحاً «سوپر النینو» نامیده میشود. تغییرات دمای اقیانوس آرام به دلیل تعامل گسترده این پهنه آبی با جو، میتواند موجب تغییر الگوهای جوی شود.
وی پیگیری کرد: شرایط امسال تا حدی بیسابقه است و در دوره آماری ۵۰ تا ۶۰ سال پیشین، تغییرات دمایی اقیانوس آرام با چنین شدتی کمتر تجربه شده است. از این رو با توجه به شدت این پدیده، الگوهای جوی متناظر با آن نیز میتواند کمسابقه و غیرمنتظره باشد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی تاکید کرد: النینو تنها عامل تعیینکننده بارش فصل سرد در ایران نیست، عوامل دیگری نیز در این زمینه مؤثر هستند که از چند ماه قبل بهطور دقیق قابل پیشبینی نیستند. از جمله این عوامل میتوان به میزان و گستره پوشش برف در سیبری در ابتدای پاییز اشاره کرد که با تغییر فشار سیبری میتواند بر عملکرد سبا این حالنههای بارشی عبوری از ایران اثر بگذارد.
وی یادآور شد: دمای اقیانوس هند و مسیر عبور طوفانها در اقیانوس اطلس نیز از دیگر عوامل مؤثر هستند که پیشبینی دقیق آنها از چند ماه قبل امکانپذیر نیست. از این رو برای اظهارنظر قطعیتر در مورد بارش پاییز باید منتظر ماند تا سایر عوامل نیز مشخصتر شوند. با این حال، بر اساس وضعیت النینو و یکی دو شاخص اقلیمی دیگر، پیشبینیها نشان میدهد بارشها در پاییز، بهویژه در نیمه دوم آن، میتواند در محدوده نرمال یا فراتر از نرمال باشد.
وظیفه تصریح کرد: در چنین شرایطی احتمال وقوع سیلابهای گسترده، بهویژه در مناطقی که سابقه چنین رخدادهایی را دارند، از جمله جنوب غرب سرزمین، غرب کرمانشاه، ایلام و خوزستان، بیشتر از سایر مناطق خواهد بود. مدلهای فعلی نشان میدهند بیهنجاری بارش و احتمال بارشهای فراتر از نرمال در این مناطق بیشتر است و بهطور کلی پیشبینیهای فصلی نیز بیانگر پربارشی هستند؛ با این حال این پیشبینیها قطعی نیستند و با گذشت زمان و شناسایی عوامل دیگر، میتوان پیشبینیهای دقیقتری ارائه کرد.
وی اظهار کرد: برای پدیدههایی مانند سیل، پیشبینیهای کوتاهمدت در زمان نزدیک به وقوع رخداد اهمیت زیادی دارند و میتوانند نقش مهمی در مدیریت شرایط و کاهش خسارتها ایفا کنند. النینو اگرچه یک مؤلفه مهم و منحصربهفرد اقلیمی در جهان است، با این حال تنها عامل مؤثر بر مناطق دور از اقیانوس آرام جنوبی نیست.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در پایان خاطرنشان کرد: باید مناطق و استانهایی که بیشتر در معرض مخاطرات ناشی از پربارشی قرار دارند، شناسایی و میزان آسیبپذیری و تابآوری آنها مشخص شود. تجربه نشان داده است مناطقی که آسیبپذیری بیشتری دارند، معمولاً از آمادگی کمتری نیز برخوردارند.
دیدگاهتان را بنویسید