به گزارش خبرگزاری اف نیوز، در نشست تخصصی «ادیسه» ساخته کریستوفر نولان که عصر روز چهارشنبه چهارم شهریور در خانه سینما برپا شد، بهمن نامورمطلق اسطورهشناس و استاد دانشگاه شهید بهشتی و شهرام مکری کارگردان و مدرس سینما به بررسی این فیلم پرداختند.
همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما در آغاز برنامه اظهار کرد که این دومین نشست مشترک خانه سینما و انجمن علمی هنر و ادبیات تطبیقی ایران است و هدف آن، فراتر از نقد معمول فیلم، بررسی آثار از منظر جامعهشناسی و نشانهشناسی است.
وی از نامورمطلق و شهرام مکری قدردانی کرد و اظهار کرد بحث در مورد فیلمسازانی چون نولان نیازمند نگاهی نو و متعلق به نسل تازه سینما است.
میثم یزدی دبیر علمی نشست، نیز تشریح کرد: این جلسه دومین قسمت از مجموعه «امکان اظهار کردگومندی در سینمای ایران» است و قرار است ماهانه یک فیلم جهانی و یک فیلم ایرانی با تأکید بر اظهار کردگومندی (بر اساس نظریه میخائیل باختین) بررسی شود.
این پژوهشگر با طرح این پرسش که چرا نولان پس از «اوپنهایمر» سراغ «ادیسه» رفت؟ اشاره کرد: نقدهایی به این فیلم از جمله حذف برخی عناصر متن اصلی وارد شده است.
بهمن نامورمطلق پژوهشگر و مدرس دانشگاه هم با تأکید بر ظرفیت اسطورهشناختی، روایتشناختی و معناشناختی «ادیسه»، اظهار کرد: این اثر بهخاطر ماهیت چندلایهاش، بهترین رویکرد را خود تعیین میکند. از سال ۱۹۵۴ تهماکنون اقتباسهای متعددی از این حماسه هومری صورت گرفته و «ادیسه» آینهای برای سرنوشت انسان غربی است.
نامور مطلق نیز به شباهت «گرشاسبنامه» در ادبیات ایران با «ادیسه» اشاره و از بی توجهی به این ظرفیتها در سینمای ایران انتقاد کرد.
وی به چالشهای اقتباس اشاره کرد و اظهار کرد: نولان متن هومری را با شرایط روز منبر اساس کرده است و همین امر محل مناقشه است.
این مدرس دانشگاه تفاوت روایت نولان با متن اصلی را برشمرد و اظهار کرد: آغاز فیلم از کالیپسو، حذف یا تلطیف نقش بسیاری از خدایان (بهویژه آتنا)، کاهش مکانها، تغییر چینش داستانی و جابهجایی در شخصیتهایی مانند آگاممنون از مواردی است که نسبت به کتاب تغییر کرده اند. نولان با خلاقیت خود برخی جاها حتی از هومر فراتر رفته، با این حال کاش از یک اسطورهشناس مشورت میگرفت تا دقت معنایی بیشتری حاصل شود.
شهرام مکری کارگردان و مدرس سینما هم در این جلسه با بیان اینکه نولان با هر فیلمش، فضایی برای اظهار کردگو در مورد سینما ایجاد میکند، تشریح کرد: نولان «ادیسه» را سفری درونی و ذهنی دانسته که با مفاهیم حافظه، پیری، وجدان و تردید در شایستگی بازگشت به خانه پیوند خورده است.
مکری با طرح این پرسش که آیا نولان کارگردانی مؤلف است یا صنعتگری ماهر؟ اظهار کرد: نولان احیاگر ایده «مؤلف صنعتگر» است؛ یعنی تلفیقی از سینمای هنری و بلاکباسترهای هالیوودی.
مکری به مؤلفههای سبکی نولان اشاره کرد و اضافه کرد: دوربین ناآرام، کاتهای سریع، تنوع ناگهانی در اندازه نماها و لنزها و ساختارهای غیرخطی ویژگی های فیلم های نولان هستند.
وی نیز به تأثیر لوکیشنها، بودجه ۲۵۰ میلیون دلاری و تأکید نولان بر فرایند تولید فیلم اشاره کرد. مکری بریتانیایی بودن نولان، فضای مردانه فیلمهایش و حضور زنانی را که در دنیای مردانه هویت مییابند از دیگر ویژگیهای آثار او دانست.
در پایان، مکری با اشاره به پرفروشترین بودن «ادیسه» در حال حاضر و قرار گرفتن نولان در میان سه فیلمساز پرمخاطب سینما، اظهار کرد: این استقبال نشاندهنده ارتباط عمیق آثار نولان با مخاطب است.
دیدگاهتان را بنویسید