با بازخوانی میراث مشترک فرهنگی می‌توان در برابر افراط‌گرایی ایستاد

به گزارش خبرگزاری اف نیوز، احمد صدیقی، سفیر پاکستان در ایران با حضور در ساختمان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ دیدار و اظهار کرد‌وگو کرد.

محسن جوادی در ابتدای این دیدار با تشکر از زحمات دولت پاکستان برای پیشبرد اظهار کرد‌وگوها در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد اظهار کرد: اشتراکات و ارتباطات فرهنگی‌ ایران و پاکستان، زمینه خیلی خوبی است تا بتوانیم آن را توسعه بدهیم و به نسل جوان ایران و پاکستان منتقل کنیم. ایرانی‌ها و پاکستانی‌ها سابقه فرهنگی و شناخت زیادی از همدیگر دارند؛ برای مثال در ایران هر فردی که علاقه‌مند به ادبیات باشد، حتما نام اقبال لاهوری را شنیده است.

وی پیگیری کرد: با این حال ما نمی‌خواهیم این ارتباط فقط در پیشین بماند؛ یعنی نسل جوان پاکستان با شاعران قدیم ایران مثل حافظ و سعدی آشنا باشد و هم‌وطنان ما نیز از فرهنگ و هنر پاکستان فقط نام اقبال را به خاطر داشته باشند. ما می‌خواهیم میان نویسندگان جوان ایرانی، شاعران جوان ایرانی و نویسندگان و شاعران جوان پاکستانی آشنایی متقابل ایجاد شود. فکر می‌کنم یکی از کارهایی که باید در اولویت قرار بدهیم این است که این ارتباط را میان نسل جوان‌مان ایجاد کنیم تا از یکدیگر خبر و اطلاعات داشته باشند؛ اطلاعاتی که می‌تواند مبنای دوستی و همکاری در پیش رو قرار بگیرد.

معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به ظرفیت نویسندگان زن در دو سرزمین بیان کرد: من شنیده‌ام در پاکستان از خیلی سال‌های پیش، نویسندگان زن زیادی فعالیت می‌کنند. در ایران هم بعد از انقلاب فعالیت نویسندگان زن شتاب بیشتری گرفته است. این موضوع می‌تواند زمینه ارتباط و شکل‌گیری اتحادیه‌های نویسندگان زن میان ایران و پاکستان باشد و برای جهان اسلام الگوی خوبی ایجاد کند.

جوادی در توضیح ضرورت اتحاد فرهنگی میان دو سرزمین اظهار کرد: خوشبختانه ما میراث مشترک فراوانی داریم. یکی از محورهای مهمی که می‌توانیم بر آن تمرکز کنیم، تقابل با جریان‌های افراطی از طریق فرهنگ است. این جریان‌های افراطی سعی می‌کنند روایت‌های خشونت‌آمیزی از اسلام ارائه کنند، در حالی که فرهنگ ما، شعر ما و ادبیات عرفانی ما سرشار از پیام‌های انسانی، اخلاقی و محبت است.

وی پیگیری کرد: اگر ما بتوانیم این میراث مشترک را که در حافظه تاریخی شهروندان ایران و پاکستان وجود دارد، بازخوانی کنیم و آن را به زبان روز به نسل‌های جوان‌مان معرفی کنیم، می‌توانیم در برابر ترویج خشونت و افراط‌گرایی بایستیم. برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور عالمان دینی، فیلسوفان و ادیبان دو سرزمین می‌تواند به این موضوع کمک کند.

معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ با تاکید بر تداوم روابط فرهنگی میان سرزمینهای همسایه اظهار کرد: موضوع دیگر، تداوم این روابط است. متاسفانه ما گاهی دچار این مشکل می‌شویم که تفاهم‌نامه‌ها امضا می‌شوند با این حال در مرحله اجرا با کندی مواجه می‌شوند. ما پیشنهاد می‌کنیم یک کارگروه مشترک دائمی تشکیل شود که وظیفه‌اش پیگیری همین تفاهم‌نامه‌ها باشد. این کارگروه باید متشکل از نمایندگان تام‌الاختیار از هر دو طرف باشد که دسترسی مستقیم به تصمیم‌گیرندگان داشته باشند.

وی اضافه کرد: ما در ایران ظرفیت‌های خوبی برای حمایت از فعالیت‌های فرهنگی داریم؛ از حمایت از ترجمه و نشر کتاب گرفته تا برگزاری سمینارها و همایش‌های علمی. از این رو، این آمادگی را داریم تا این حمایت‌ها را برای پروژه‌هایی که خروجی‌های ملموس دارند افزایش دهیم.

جوادی با تاکید بر نقش رسانه‌ها در ارتقای شناخت متقابل عنوان کرد: در بحث رسانه هم ظرفیت‌های زیادی وجود دارد. ما می‌توانیم برنامه‌های مستند مشترکی در مورد مشاهیر فرهنگی دو سرزمین بسازیم. این مستندها می‌توانند در شبکه‌های تلویزیونی دو سرزمین پخش شوند و شهروندان ما را بیشتر با هم آشنا کنند. متاسفانه شناخت شهروندان ما از هم اغلب از طریق رسانه‌هایی است که شاید تصویری کامل و درست ارائه نمی‌دهند، در حالی که ما خودمان باید راوی فرهنگ و تمدن‌مان برای یکدیگر باشیم. علاوه بر این، پیشنهاد می‌کنم دیدارهای گروه‌های هنری را به صورت متقابل افزایش دهیم.

وی پیگیری کرد: برای مثال گروه تئاتر یا گروه موسیقی سنتی ایران به پاکستان برود و متقابلا گروه‌های هنری پاکستان به ایران بیایند. موسیقی سنتی ما و موسیقی کلاسیک و فولکلور پاکستان اشتراکات بسیاری دارند و دیدن این هنرها می‌تواند برای شهروندان هر دو سرزمین بسیار جذاب باشد. در مجموع، اراده سیاسی برای گسترش روابط فرهنگی در بالاترین سطح وجود دارد و ما باید از این فرصت استفاده کنیم. من شخصا بسیار مشتاقم که این روابط را نه در قالب حرف، بلکه در قالب پروژه‌هایی که تاثیرات ملموس دارند، پیش ببرم.

معاون وزیر فرهنگ با اشاره به پیشینه تعاملات فرهنگی دو سرزمین یادآور شد: سال پیشین وزیر فرهنگ ایران با مقامات فرهنگی پاکستان دیدار داشت و صحبت‌ها و تفاهم‌های خوبی صورت گرفت. ما در مسیر همان تفاهم‌نامه‌ها دنبال این هستیم که برنامه‌های مشخصی را شروع کنیم. بعضی از این کارها شروع شده است؛ برای مثال، اظهار کرد‌وگوهایی برای ساخت فیلمی در مورد یک شخصیت فرهنگی میان بخش سینمایی ایران و بخش سینمای پاکستان آغاز شده است. این همکاری می‌تواند راهی باشد برای اینکه فرهنگ دو سرزمین را از طریق فیلم و هنر معرفی کنیم.

رئیس سی‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در ادامه با دعوت از پاکستان برای حضور در رویدادهای بین‌المللی کتاب اظهار کرد: ما آماده‌ایم در نمایشگاه کتابی که امسال به دلیل جنگ با تاخیر مواجه شده است، برنامه‌ای با عنوان «روز پاکستان» داشته باشیم. برگزاری روز پاکستان می‌تواند فرصت خوبی برای معرفی فرهنگ و هنر پاکستان به جوانان ایرانی باشد.

جوادی با اشاره به پیوندهای زبانی میان دو سرزمین تاکید کرد: نکته مهم دیگر زبان فارسی است. زبان فارسی میراث فرهنگی بزرگی در زمینه عرفان و معنویت دارد. می‌دانم در پاکستان علاقه‌مندان زیادی به زبان فارسی وجود دارند؛ از این رو در صورتی که مقررات و چارچوب‌های سرزمین شما اجازه دهد، ما آمادگی داریم آموزش زبان فارسی را در پاکستان توسعه بدهیم. متقابلا آموزش زبان اردو در ایران نیز باید گسترش پیدا کند.

معاون امور فرهنگی در پایان سخنانش اظهار کرد: این تبادلات فرهنگی می‌تواند زمینه‌های عمیق‌تری برای دوستی، شناخت و همکاری علمی و فرهنگی در پیش رو ایجاد کند. ما دو سرزمین همسایه هستیم و پیوندهای تاریخی و فرهنگی بسیار نزدیکی داریم. در نتیجه رابطه فرهنگی ما هیچ‌وقت کاملا قطع نشده است و نخواهد شد.

فرهنگ ایرانی یکی از پایه‌های اصلی تمدن اسلامی بوده است

در ادامه این نشست، عمران احمد صدیقی، سفیر پاکستان در ایران با ابراز خرسندی از این دیدار اظهار کرد: ما در پاکستان به خوبی می‌دانیم که ایران چه سهم بزرگی در شکل‌گیری و گسترش اسلام داشته و فرهنگ ایرانی چقدر در ایجاد فرهنگ اسلامی اهمیت دارد.

وی پیگیری کرد: فرهنگ ایرانی یکی از پایه‌های اصلی تمدن اسلامی بوده است. فرهنگ ایران قبل از حضور پیامبر اسلام، فرهنگی ریشه‌دار، مستقل و کهن بوده و بعد از ظهور اسلام، تاریخ ایران با تاریخ اسلام گره خورده است. این پیوند، یک پیوند عمیق تمدنی است و نشان می‌دهد که ایران نه فقط در جغرافیا، بلکه در شکل‌گیری فضای فرهنگی و معنوی جهان اسلام نقشی بسیار جدی داشته است.

سفیر پاکستان در ایران با اشاره به ضرورت گسترش روابط دو سرزمین اظهار کرد: باید از این ظرفیت استفاده کنیم و روابط فرهنگی را از سطح اظهار کرد‌وگوهای تشریفاتی به سطح اقدام عملی برسانیم. تفاهم‌نامه‌هایی که امضا می‌شوند، زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کنند که برای اجرای آن‌ها کارگروه‌های مشترک تشکیل شود. اگر این کارگروه‌ها فعال نباشند، تفاهم‌نامه‌ها روی کاغذ می‌مانند و نتیجه ملموسی در زندگی فرهنگی شهروندان ایجاد نمی‌کنند.

وی اضافه کرد: یکی از زمینه‌های بسیار مهم، ترجمه آثار ادبی معاصر است؛ چراکه ترجمه آثار نباید تنها در حوزه کلاسیک محدود شود. همان‌طور که شاعران بزرگی مانند حافظ، سعدی و مولوی جایگاه خود را دارند، باید آثار معاصر نیز شناسانده شوند.

سفیر پاکستان با تاکید بر نقش مراکز علمی و دانشگاهی تصریح کرد: در کنار مسائل مطرح شده در این نشست، تبادل دانشجو و ارتباط میان دانشگاه‌ها اهمیت فراوان دارد. آشنایی دانشگاهیان، استادان و دانشجویان دو سرزمین با یکدیگر، به فهم بهتر فرهنگ‌ها و تقویت همکاری‌های علمی و ادبی کمک می‌کند. این ارتباط دانشگاهی می‌تواند به شکل نشست‌های مشترک، برنامه‌های مطالعاتی، کارگاه‌های ترجمه و پروژه‌های پژوهشی مشترک دنبال شود.

وی پیگیری کرد: در حوزه هنر نیز ظرفیت‌های بسیار مهمی وجود دارد. هنر خطاطی، مینیاتور، نقاشی و سایر هنرهای سنتی و معاصر، زبان مشترک فرهنگی میان ایران و پاکستان هستند. برگزاری نمایشگاه‌های دوجانبه، هم برای معرفی این ظرفیت‌ها ضروری است و هم می‌تواند برای نسل جوان الهام‌بخش باشد. این نمایشگاه‌ها فقط یک رویداد هنری نیستند، بلکه ابزار اظهار کرد‌وگوی تمدنی‌ هستند.

عمران احمد صدیقی با اشاره به پیوندهای معنوی و اعتقادی مشترک خاطرنشان کرد: شهادت رهبر ایران تاثیر بسیار عمیقی در میان مسلمانان داشته و همواره به نوعی عامل بیداری و اتحاد تبدیل شده است. این مفهوم، فراتر از مرزهای سیاسی، در دل ملت‌ها اثر می‌گذارد و احساس مشترک و همدلی را تقویت می‌کند. ما باید این ظرفیت معنوی و فرهنگی را برای تعمیق پیوند میان ملت‌های مسلمان، از جمله ایران و پاکستان، حفظ و تقویت کنیم.

وی اضافه کرد: پیوند ایران و پاکستان از جنس پیوندهای عادی و مقطعی نیست؛ این رابطه، ریشه در تاریخ، ادب، دین، هنر و تمدن دارد. اگر این سرمایه عظیم با برنامه‌ریزی درست و همکاری واقعی همراه شود، می‌تواند به الگویی پایدار برای تعاملات فرهنگی در جهان اسلام تبدیل شود.

سفیر پاکستان با تشریح طرح‌های انتشاراتی مشترک اظهار کرد: کتابی در مورد اقبال لاهوری داریم که به زودی آن را به فارسی منتشر خواهیم کرد. بخش عمده کتاب به صورت نقاشی و تصویرهایی از آثار ایشان است. این کتاب را قبلا، زمانی که در جاکارتا بودم، چاپ کرده‌ام. برنامه ما این است که آن را در ایران به زبان فارسی ترجمه کنیم و در اختیار جامعه‌ی ایرانی قرار دهیم.

وی پیگیری کرد: نیز در زمینه کتاب، می‌خواهیم ترجمه آثار یکی از بزرگ‌ترین شاعران اردو در قرن پیشین را در دستور کار قرار دهیم؛ شاعری که فارسی را بسیار خوب می‌دانست و زبان اولش فارسی بود؛ یعنی فیض احمد فیض. ما هم‌اکنون به دنبال مترجم بسیار خوبی از زبان اردو به فارسی هستیم تا بتواند گلچین اصلی آثار آقای فیض احمد فیض را ترجمه کند.

سفیر پاکستان در ایران در پایان سخنان خود با تاکید بر جایگاه رسانه در دنیای در روز جاری اظهار کرد: از بحث رسانه هم نباید گذشت. ما باید از ابزارهای جدید، از جمله رسانه‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، برای معرفی این میراث مشترک استفاده کنیم. اگر ما بتوانیم محتوای فرهنگی خود را در قالب‌های مدرن به دست نسل جوان برسانیم، موفق‌تر خواهیم بود. در پایان، امیدوارم این مسیر که با هم شروع کردیم، به ثمرات بزرگی منجر شود و شاهد فعالیت‌های بسیار بیشتری در سال‌های پیش رو باشیم.

در پایان این نشست عمران احمد صدیقی، سفیر پاکستان در ایران با حضور در دفتر امور چاپ معاونت امور فرهنگی با عباس زارع، مدیرکل دفتر امور چاپ این وزارتخانه دیدار و از نمایشگاه دائمی توانمندی‌های صنعت چاپ ایران که در این دفتر دایر است، بازدید کرد.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *