امید در دل خشکسالی؛ نقشه فارس برای تأمین آب پایدار

خبرگزاری اف نیوز، گروه استان‌ها: آب سال‌هاست یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های توسعه در فارس به شمار می‌رود؛ استانی پهناور که در کنار ظرفیت‌های گسترده کشاورزی، صنعتی و جمعیتی، با محدودیت منابع آبی و فشار فزاینده بر سفره‌های زیرزمینی نیز مواجه است.

کاهش بارندگی‌ها، تغییرات اقلیمی، افزایش نیاز شهرها و صنایع و برداشت‌های انباشته‌شده طی سال‌های پیشین، مدیریت آب را به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های در روز جاری و پیش رو فارس تبدیل کرده است.

با این حال، آنچه در روز جاری در حوزه آب فارس در حال شکل‌گیری است، تنها روایت کمبودها و نگرانی‌ها نیست؛ همزمان با تلاش برای حفاظت از منابع موجود، مجموعه‌ای از طرح‌های بزرگ در حوزه سدسازی، انتقال آب، آبرسانی، استفاده از پساب و آب دریا و نیز توسعه سبا این حالنه‌های پایش و مدیریت هوشمند منابع آبی در دستور کار قرار گرفته است.

در چنین شرایطی، اجرای حدود ۴۰ پروژه آبی در قالب ۲۴ طرح، توسعه بیش از ۸۶۰ کیلومتر خطوط انتقال آب، مطالعه هزار و ۲۰۰ کیلومتر خط جدید و پیشرفت پروژه‌های شاخصی همچون سد هایقر و سد نرگسی، بخشی از برنامه فارس برای عبور از بحران آب است. در این میان، خط سوم آبرسانی شیراز از تنگ‌سرخ بشار نیز پس از پایان مطالعات و طراحی، در آستانه ورود به مرحله اجرا قرار گرفته است.

اهمیت این پروژه‌ها زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم با بهره‌برداری از خط دوم آبرسانی شیراز، سهم منابع سطحی در تأمین آب این کلانشهر از حدود ۲۰ درصد به ۳۶ درصد رسیده و با تکمیل طرح‌های در دست اجرا، این سهم می‌تواند به حدود ۴۵ درصد افزایش یابد؛ مسیری که کاهش وابستگی به منابع زیرزمینی و تأمین پایدار آب را دنبال می‌کند.

امید در دل خشکسالی؛ نقشه فارس برای تأمین آب پایدار

اجرای ۴۰ پروژه آبی در فارس

سیاوش بدری مدیرعامل شرکت آب ناحیه ای فارس در اظهار کردگو با خبرنگار اف نیوز با تشریح آخرین وضعیت طرح‌های آبی استان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۲۴ طرح و نزدیک به ۴۰ پروژه آبی در استان مراحل مختلف مطالعه، اجرا و تأمین اعتبار را طی می‌کنند.

وی اضافه کرد: یکی از مهم‌ترین پروژه‌های آبی فارس، سد هایقر فیروزآباد است که هم‌اکنون ۹۸ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و با بهره‌برداری از آن، نیاز آبی دو صنعت بزرگ با پنج هزار اشتغال مستقیم و نیز سایر بخش‌ها تأمین خواهد شد.

مدیرعامل شرکت آب ناحیه‌ای فارس با اشاره به آخرین وضعیت سد نرگسی شهرستان کازرون اظهار کرد: این پروژه بیش از ۸۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و عملیات خاکریزی آن با حجم حدود ۱۰۶.۴ میلیون مترمکعب به پایان رسیده است.

بدری با اشاره به توسعه شبکه‌های انتقال آب در استان اظهار کرد: به غیر از پروژه انتقال آب از دریا، بیش از ۸۶۰ کیلومتر خطوط انتقال آب در نقاط مختلف فارس اجرا شده و در حال بهره‌برداری است.

خط سوم آبرسانی شیراز به مرحله اجرا نزدیک شد

مدیرعامل شرکت آب ناحیه‌ای فارس در مورد خط سوم آبرسانی به شیراز نیز اظهار کرد: مطالعات و طراحی پروژه آبرسانی از تنگ سرخ بشار به شیراز به پایان رسیده و در پیش رو نزدیک و پس از طی مراحل انتخاب پیمانکار، عملیات اجرایی آن آغاز می‌شود.

امید در دل خشکسالی؛ نقشه فارس برای تأمین آب پایدار

تدوین نقشه راه مدیریت آب فارس

مدیرعامل شرکت آب ناحیه‌ای فارس، مشارکت شهروندان و بهره‌برداران را یکی از محورهای مهم مدیریت منابع آب دانست و اظهار کرد: اعتقاد داریم مدیریت آب تنها نباید از سوی حاکمیت انجام شود و شهروندان و بهره‌برداران نیز باید در فرآیند مدیریت منابع آب مشارکت داشته باشند.

وی با اشاره به تجربه تشکیل تعاونی آب‌بران در پایین‌دست سد سلمان فارسی اضافه کرد: در این برنامه، آب مورد نیاز حدود چهار هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی پایین‌دست سد به‌صورت حجمی در اختیار تعاونی آب‌بران قرار گرفته و توزیع آب با مدیریت این تشکل صورت گرفته است.

بدری نیز از تدوین طرح جامع مدیریت آب استان فارس اعلام کرد و اظهار کرد: مطالعات این طرح حدود ۲.۵ سال پیش آغاز شده و با مشارکت دستگاه‌های مختلف، دانشگاهیان، کشاورزان، صنایع و سایر ذی‌نفعان ادامه یافته است.

مدیرعامل شرکت آب ناحیه‌ای فارس تصریح کرد: طرح جامع مدیریت آب فارس می‌تواند به‌عنوان نقشه راه مدیریت منابع آب استان مورد استفاده قرار گیرد.

مرکز رصد منابع آب فارس راه‌اندازی شد

وی از راه‌اندازی مرکز رصد و پایش منابع آب استان نیز اعلام کرد و اظهار کرد: با هدف ایجاد انسجام در داده‌ها و اطلاعات و فراهم کردن زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر، مرکز رصد و پایش منابع آب فارس راه‌اندازی شده و زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آن در حال تکمیل است.

مدیرعامل شرکت آب ناحیه‌ای فارس اضافه کرد: با راه‌اندازی کامل این مرکز، اطلاعات مربوط به چاه‌های کشاورزی، صنعتی، خدماتی و شرب، میزان برداشت آب، وضعیت کمی و کیفی آب سدها، خطوط انتقال و سایر داده‌های منابع آب به‌صورت متمرکز قابل رصد خواهد بود.

بدری خاطرنشان کرد: این مرکز می‌تواند نقش مهمی در مدیریت مصرف آب، ایجاد انسجام اطلاعاتی و اتخاذ تصمیم‌های دقیق‌تر در مورد منابع آب استان در سال‌های پیش رو ایفا کند.

کسری سالانه ۶۰۰ میلیون مترمکعبی آب در فارس

محمد رحیمی معاون طرح و توسعه شرکت آب ناحیه‌ای فارس نیز در اظهار کردگو با خبرنگار اف نیوز با اشاره به فشارهای واردشده بر منابع آبی استان فارس اظهار کرد: برداشت‌های انجام‌شده در سال‌های پیشین، توسعه شهرها، افزایش جمعیت و تغییرات اقلیمی موجب شده است که فارس هم‌اکنون با کسری سالانه حدود ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب مواجه باشد.

وی اضافه کرد: طی حدود دو دهه پیشین، استان فارس به‌طور متوسط با افت حدود ۳۰ سانتی‌متری تراز آب‌های زیرزمینی مواجه بوده که این مسئله یکی از عوامل اصلی بروز پدیده فرونشست زمین در نقاط مختلف استان است.

امید در دل خشکسالی؛ نقشه فارس برای تأمین آب پایدار

فرونشست در برخی مناطق فارس قابل توجه است

معاون طرح و توسعه شرکت آب ناحیه‌ای فارس با اشاره به داده‌های مرکز زمین‌شناسی اظهار کرد: در برخی مناطق استان از جمله شهرستان مرودشت، میزان فرونشست زمین قابل توجه است و این مسئله ضرورت اجرای دقیق‌تر برنامه‌های حفاظت و صیانت از منابع آب زیرزمینی را دوچندان می‌کند.

رحیمی با تأکید بر ضرورت کاهش وابستگی به منابع زیرزمینی اضافه کرد: شرایط کنونی ایجاب می‌کند که در کنار حفاظت از سفره‌های آب زیرزمینی، استفاده از منابع جایگزین و غیرمتعارف با جدیت بیشتری دنبال شود.

واگذاری ۱۴۵ میلیون مترمکعب از سهم آب دریای فارس به سرمایه‌گذاران

وی استفاده از منابع آب غیرمتعارف را یکی از راهکارهای مدیریت شرایط موجود دانست و اظهار کرد: استفاده از پساب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و آب دریا برای تأمین نیاز آبی بخش‌هایی همچون صنعت، خدمات و فضای سبز به‌طور جدی در دستور کار قرار دارد.

وی با اشاره به تخصیص ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب دریا به استان فارس اظهار کرد: تهم‌اکنون ۱۴۵ میلیون مترمکعب از این ظرفیت به سرمایه‌گذاران واگذار شده و پروژه انتقال آب دریا نیز مراحل اجرایی خود را طی می‌کند.

رحیمی اضافه کرد: مسیر پیش‌بینی‌شده برای انتقال آب دریا به استان مناسب است و این خط انتقال، مناطق پارسیان، لامرد، لارستان و بخشی از شهرستان‌های شرقی فارس را تحت پوشش قرار خواهد داد.

سهم آب سطحی در تأمین آب شیراز به ۳۶ درصد رسید

معاون طرح و توسعه شرکت آب ناحیه‌ای فارس با اشاره به هدف‌گذاری وزارت نیرو برای افزایش سهم آب سطحی در تأمین آب شرب مراکز جمعیتی تا افق ۱۴۴۵ اظهار کرد: پیش از تکمیل خط دوم آبرسانی به شیراز، حدود ۲۰ درصد آب مورد نیاز این شهر از منابع سطحی و ۸۰ درصد از منابع زیرزمینی تأمین می‌شد.

وی اضافه کرد: با بهره‌برداری از خط دوم آبرسانی به شیراز، سهم منابع سطحی در تأمین نیاز آبی این کلانشهر به حدود ۳۶ درصد افزایش یافته است.

رحیمی پیگیری کرد: تکمیل پروژه‌های خطوط انتقال آب که هم‌هم‌اکنون در دست اجراست، سهم منابع سطحی در تأمین آب را به حدود ۴۵ درصد افزایش خواهد داد.

وی اظهار کرد: با اجرای طرح‌های در دست مطالعه نیز امیدواریم پیش از افق تعیین‌شده، سهم منابع آب سطحی در تأمین نیاز آبی استان فارس به ۶۶ درصد برسد؛ اقدامی که می‌تواند گام مهمی در کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و مدیریت پایدارتر منابع آبی استان باشد.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *